Hướng dẫn sử dụng
Bơm Định Lượng (Metering Pump): Cấu Tạo, Nguyên Lý & Cách Điều Chỉnh Lưu Lượng [2026]
Th6
Bơm định lượng là bơm cấp chất lỏng theo liều chính xác. Nó bơm đúng lượng đặt trước trong mỗi chu kỳ. Hóa chất, phụ gia và dung dịch xử lý nước đều cần loại bơm này. Độ chính xác là điểm mạnh lớn nhất của bơm định lượng.
Bài viết này giải thích bơm định lượng là gì, cấu tạo, nguyên lý và cách điều chỉnh lưu lượng. Bạn sẽ hiểu các loại bơm định lượng và khi nào nên chọn loại nào.
Bơm định lượng là gì?
Bơm định lượng là bơm cấp chất lỏng theo lượng định trước. Mỗi chu kỳ, bơm đẩy đúng một thể tích. Người dùng đặt lưu lượng theo nhu cầu. Bơm giữ liều đó ổn định.
Tên tiếng Anh là metering pump hoặc dosing pump. Bơm thuộc nhóm bơm thể tích. Nó cấp liều chính xác thay vì chỉ bơm lưu lượng lớn. Để hiểu khác biệt giữa các nhóm bơm, bạn nên nắm nguyên lý hoạt động của bơm ly tâm và bơm thể tích.
Điểm mạnh là độ chính xác. Bơm định lượng cấp đúng liều mỗi lần. Đây là lý do nó dùng nhiều trong xử lý nước, hóa chất và dược phẩm.
Cấu tạo bơm định lượng
Bơm gồm vài bộ phận chính. Mỗi bộ phận một vai trò.
Đầu bơm và buồng định lượng
Đầu bơm chứa chất lỏng cần cấp. Buồng định lượng giữ đúng thể tích mỗi chu kỳ. Đầu bơm làm bằng vật liệu chịu hóa chất như PVC, PTFE hoặc inox.
Cơ cấu định lượng
Cơ cấu này tạo hành trình bơm. Có thể là pít tông (plunger) hoặc màng (diaphragm). Pít tông cho áp cao. Màng cho độ kín tốt và chống ăn mòn.
Van một chiều
Hai van một chiều ở cửa hút và cửa xả. Van đảm bảo chất lỏng chỉ đi một hướng. Nhờ vậy liều cấp chính xác.
Bộ điều chỉnh lưu lượng
Núm hoặc bảng điều khiển đặt lưu lượng. Người dùng chỉnh hành trình hoặc tần số để đặt liều. Đây là phần tạo nên độ linh hoạt.
Phân loại bơm định lượng
Bơm định lượng chia theo cơ cấu. Mỗi loại hợp một nhu cầu.
- Bơm định lượng pít tông (plunger): pít tông đẩy trực tiếp, cho áp rất cao và độ chính xác cao. Hợp áp lớn.
- Bơm định lượng màng cơ khí: motor đẩy màng qua cơ cấu, bền và đơn giản. Hợp lưu lượng vừa.
- Bơm định lượng màng điện từ: cuộn điện đẩy màng, chỉnh liều rất tinh. Hợp liều nhỏ.
- Bơm định lượng màng thủy lực: dầu đẩy màng, kết hợp áp cao và độ kín tốt.
Loại pít tông cho áp cao nhất. Loại màng chống ăn mòn tốt vì chất lỏng không chạm trục. Nếu cần hiểu sâu về cơ cấu màng, bạn nên xem bơm màng và các kiểu dẫn động màng.
Nguyên lý hoạt động
Nguyên lý đơn giản và theo chu trình.
- Hút: cơ cấu kéo lại, van hút mở, chất lỏng vào buồng định lượng.
- Đẩy: cơ cấu đẩy ra, van hút đóng, van xả mở, cấp đúng liều ra ngoài.
- Lặp lại: chu trình lặp theo tần số đặt trước.
Mỗi chu kỳ cấp đúng một liều. Tổng lưu lượng bằng liều nhân số chu kỳ. Nhờ vậy bơm cấp hóa chất rất chính xác theo thời gian.
Cách điều chỉnh lưu lượng bơm định lượng
Bơm định lượng chỉnh lưu lượng theo hai cách.
| Cách chỉnh | Cơ chế | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Hành trình (stroke length) | Đổi quãng đường pít tông/màng | Chỉnh thô, dễ thao tác |
| Tần số (stroke rate) | Đổi số chu kỳ mỗi phút | Chỉnh tinh, hợp tự động hóa |
Nhiều bơm chỉnh được cả hai để đạt liều chính xác. Bơm điện tử còn ghép tín hiệu từ cảm biến để tự đổi liều. Đây là ưu thế cho hệ xử lý nước tự động.
Ứng dụng của bơm định lượng
Bơm định lượng có mặt ở nhiều ngành. Vài ứng dụng phổ biến:
- Xử lý nước: cấp clo, PAC, polymer, chất điều chỉnh pH.
- Dược phẩm: cấp dung dịch theo liều chính xác.
- Hóa chất: pha trộn và cấp phụ gia.
- Thực phẩm: cấp hương liệu, chất bảo quản theo tỷ lệ.
- Dệt nhuộm: cấp hóa chất nhuộm đúng định mức.
Với xử lý nước và hóa chất, các mẫu trong nhóm bơm CNP cho xử lý nước đáp ứng tốt nhu cầu định lượng. Với ngành cần vệ sinh cao, nhóm bơm cho ngành dược phẩm đảm bảo độ chính xác và an toàn.
Khi nào nên chọn bơm định lượng?
Chọn bơm định lượng khi có một trong các nhu cầu sau:
- Cần cấp hóa chất theo liều chính xác.
- Cần điều chỉnh lưu lượng linh hoạt.
- Cấp dung dịch ăn mòn cần chống rò.
- Tích hợp với hệ tự động hóa xử lý nước.
Nếu chỉ cần bơm lưu lượng lớn nước sạch, bơm ly tâm hợp hơn. Nếu cần chống ăn mòn là chính, bạn nên xem bơm màng cho hóa chất ăn mòn. Để xem đầy đủ các nhóm bơm, hãy đọc tổng quan các loại bơm công nghiệp và cách phân loại.
Về CNP và Khang Ninh
CNP được thành lập năm 1991 tại Trung Quốc, chuyên sản xuất các sản phẩm về bơm chất lượng cao, bán chạy hàng đầu thế giới. Là doanh nghiệp sản xuất bơm có giá trị thương hiệu đạt mức 11,2 tỷ tệ.
CÔNG TY TNHH XNK KHANG NINH
Địa chỉ: Lô 81.G3, Anh Dũng 7, Phường Dương Kinh, Thành Phố Hải Phòng.
Tel: 0904 339 266 (Mrs. Hương) — Tel: 093 225 1818 (Ms. Hồng).
Câu hỏi thường gặp
Bơm định lượng dùng để làm gì?
Bơm định lượng dùng để cấp chất lỏng theo liều chính xác. Nó phổ biến trong xử lý nước (cấp clo, PAC, polymer, điều chỉnh pH), dược phẩm, hóa chất, thực phẩm và dệt nhuộm. Độ chính xác cao giúp cấp đúng định mức mỗi chu kỳ.
Có mấy loại bơm định lượng?
Có bốn loại chính: pít tông (plunger) cho áp rất cao và chính xác, màng cơ khí bền và đơn giản, màng điện từ chỉnh liều nhỏ rất tinh, và màng thủy lực kết hợp áp cao với độ kín tốt. Chọn loại theo áp, lưu lượng và độ ăn mòn của chất lỏng.
Bơm định lượng và bơm màng khác nhau thế nào?
Bơm màng là một loại trong nhóm bơm định lượng, dùng màng đàn hồi để cấp liều và chống ăn mòn. Bơm định lượng là khái niệm rộng hơn, gồm cả loại pít tông cho áp cao. Bơm pít tông cho áp lớn hơn, bơm màng chống ăn mòn tốt hơn.
Điều chỉnh lưu lượng bơm định lượng bằng cách nào?
Có hai cách: chỉnh hành trình (stroke length) đổi quãng đường pít tông hoặc màng, và chỉnh tần số (stroke rate) đổi số chu kỳ mỗi phút. Nhiều bơm chỉnh được cả hai. Bơm điện tử còn ghép tín hiệu cảm biến để tự đổi liều trong hệ tự động.
Vì sao bơm định lượng cấp liều chính xác?
Vì mỗi chu kỳ bơm đẩy đúng một thể tích cố định trong buồng định lượng, kết hợp với hai van một chiều giữ dòng đi một hướng. Tổng lưu lượng bằng liều nhân số chu kỳ. Nhờ vậy bơm cấp hóa chất chính xác và ổn định theo thời gian.
Bài Viết Liên Quan
- Bơm Công Nghiệp Là Gì? Phân Loại, Ứng Dụng Và Cách Chọn Mua
- Bơm Màng (Diaphragm Pump): Cho Hóa Chất Ăn Mòn
- Bơm Chìm (Submersible Pump): Giếng Khoan, Nước Thải
- Các Loại Bơm Công Nghiệp: Phân Loại & Cách Chọn Chi Tiết
- Nguyên Lý Hoạt Động Của Bơm Công Nghiệp: Ly Tâm & Thể Tích
- Bơm Ly Tâm (Centrifugal): Cấu Tạo, Nguyên Lý & Ứng Dụng
